Toegang tot gezondheidszorg voor iedereen is vandaag in Europa geen gerespecteerd recht. Vooral asielzoekers, migranten zonder papieren en hun kinderen vissen achter het net. Administratieve struikelblokken, een beperkende of uitsluitende wetgeving, de aanmoediging of het verzoek om mensen aan te geven, discriminerende praktijken,... het heeft allemaal een impact op de beroepsethiek van professionelen in de gezondheidszorg.
Daarom is het belangrijk dat wij onze trouw aan onze beroepsethiek herbevestigen. Door de Europese verklaring voor een niet-discriminerende toegang tot gezondheidszorg te ondertekenen, vragen we dat we de kans krijgen om zorg toegankelijk te maken voor iedereen die er nood aan heeft, ongeacht zijn of haar statuut.
De verklaring zal worden overhandigd aan de Raad van Ministers van Volksgezondheid van de Europese Unie.
Verschillende organisaties en professionelen uit de gezondheidszorg plaatsten hun handtekening al, zoals het Standing committee of European Doctors and Active Citizenship (Vast Comité van Europese Artsen en Actief Burgerschap).
Mensen zonder wettige verblijfsvergunning stoten in de meeste landen van de Europese Unie op talrijke problemen wanneer ze toegang tot gezondheidszorg proberen te verkrijgen. Deze problemen zijn vooral te wijten aan wetten die de vergoeding van zorg beperken of onmogelijk maken, en aan de complexiteit van het systeem. Ook de angst voor aangifte of arrestatie, het weigeren van zorg of andere vormen van discriminatie spelen een rol.
Ook in België blijven heel wat problemen bestaan: patiënten zijn slecht geïnformeerd en voor zorgverstrekkers loopt de vergoeding bijzonder complex. Onze administratieve procedures zijn bijzonder traag. Het feit dat procedures en criteria per gemeente sterk kunnen verschillen, creëert bovendien heel wat rechtsonzekerheid.
Deze situatie is in strijd met de medische beroepscode waarin staat dat elke persoon zonder enig onderscheid recht heeft op de benodigde gezondheidszorg. Deze beroepscode benadrukt dat "artsen en andere personen of instanties die met zorgverlening te maken hebben, een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben om deze rechten te erkennen en te verdedigen. Wanneer patiënten door wetgeving, een regeringsmaatregel, een overheidsinstantie of een particuliere instelling deze rechten worden ontzegd, moeten artsen naar passende middelen zoeken om deze rechten te garanderen of in ere te herstellen (*)".
Gezien deze situatie, BEVESTIGEN Wij, artsen, verpleegkundigen, verzorgenden en andere paramedici en gezondheidswerkers, dat we achter onze beroepscode staan, die van ons vraagt dat we alle patiënten zonder onderscheid behandelen. We willen deze code strikt kunnen naleven in de uitoefening van ons beroep.
Daarom
1. VRAGEN we dat artsen zelf kunnen bepalen welke zorgen gegeven moeten worden, zonder beperkingen betreffende de verblijfsstatus van de patiënt.
2. VRAGEN we dat de zorg die aan mensen zonder wettige verblijfsvergunning wordt verleend ook in andere Europese lidstaten met publieke fondsen wordt vergoed wanneer ze dat zelf niet kunnen. We vragen ook dat de organisatorische obstakels waar gezondheidswerkers en -instellingen tegenaan lopen bij de hulp aan deze patiënten worden weggenomen.
3. WIJZEN we EROP dat gezondheidswerkers en -instellingen de vrijheid hebben om zorg te bieden aan mensen zonder wettige verblijfsvergunning. We staan erop dat onze Europese collega’s, net als in België, deze patiënten mogen verzorgen zonder hen bij de (immigratie-) autoriteiten aan te geven. We verzetten ons tegen elke criminalisering van de zorgverlening.
4.BENADRUKKEN we dat zowel gezondheidswerkers als mensen zonder wettige verblijfsvergunning volledig moeten worden geïnformeerd over de procedures om zorg te verlenen of te krijgen.
* Verklaring van Lissabon van de World Medical Association over de rechten van de patiënt, preambule.
*Cursief: aanvraag specifiek voor België